Ayak Koruma, Kişisel Koruyucu Donanım, KKD Nasıl Seçilir

İş Ayakkabıları Nasıl Seçilir?

İş Ayakkabıları Nasıl Seçilir?

İş ayakkabıları seçimi Kişisel Koruyucu Donanımlar arasında belki de en önemli güvenlik donanımlarını oluşturmaktadır.

İş Ayakkabıları Nasıl Seçilir?

Her yıl yaklaşık binlerce çalışan ayaklarından yaralanmaktadır. Bu kazaların büyük bir kısmı iş ayakkabısı/botu giyilmemesinden veya kullanılan ayakkabı/botun sağlam, işe uygun olmamasından kaynaklanmaktadır.

İş Ayakkabıları koruma seviyeleri

İş Ayakkabıları Nasıl Seçilir?

Deforme olmuş,zedelenmiş ayakkabılar sağlığınız için uygun değildir. Süet tarzı değil, gerçek deri ayakkabı kullanın.

Seçimi kolaylaştırmak için iş güvenliği ayakkabıları normalde o ürün için temel güvenlik standartlarını tanımlayan basit iki veya üç harfli bir kod taşır. Örnek verecek olursak 200 Jule kadar ayak parmağı koruyan ayakkabı burunu için bir S ile başlar, 100 Jule için ise P harfi kullanılarak işaretlenir.

Bunun gibi ilave nitelikler, başka kodlar veya piktogramlar kullanılarak belirtilebilir. Temel standartların bir özeti aşağıda gösterilmiştir.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’ nun ; iş kazalarından dolayı olan yaralanmaların vücudun etkilenen bölümlerine göre dağılımı ile ilgili derlediği istatistiksel sonuca bakıldığında; ayak %34’ le başta gelmektedir.

İş Ayakkabıları İçin EN Standartları

  • EN ISO 20345 Bu standard, emniyet ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 20346 Bu standard, koruyucu ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 20347 Bu standard, iş ayak giyecekleri için temel ve ilave (isteğe bağlı) özellikleri kapsar.
  • EN ISO 17249 Zincirli testereyle kesmeye dirençli güvenlik ayakkabıları
  • EN 15090 Bu standard, genel amaç kurtarma, yangından kurtarma ve tehlikeli maddelerle ilgili acil durumlar için itfaiyeciler tarafından kullanılmak üzere üç tip ayak giyeceğinin performansı ile ilgili asgari kuralları ve deney metotlarını kapsar.
  • EN 50321 Bu Standard 1000 V a.a.yı geçmeyen tesislerde enerji altında veya enerjili bölümlere yakın çalışmada kullanılan elektriksel olarak yalıtkan ayak giyeceklerini kapsar.
  • EN 61340 Ayakkabılar için elektrik direncini ölçen test yöntemidir. Bu standart elektrik direnci ölçüm teknikleri geçerli olmasına rağmen yalıtımlı ayakkabılar bu standart kapsamına dahil değildir.
  • EN ISO 11611 Kaynak ve ilgili işlemlerde kullanılan koruyucu giyecekler.
  • EN 12568 Bu standard, PPE (örneğin EN ISO 20345, EN ISO 20346 ve EN ISO 20347 ile tarif edildiği gibi) ayakkabı bileşenleri olarak işlevini yerine getirmesi için amaçlanan ayakkabı burnu ve mekanik nüfuz etmeye dirençli takviyeler için özellikleri ve deney metotlarını kapsar.
  • EN 13287  Bu standard, ayakkabılar kayma direnci için deney metodlarını kapsar.

is ayakkabilari

CE işareti bulunulan ayakkabı, kişisel koruyucu direktifine dayanan EN ISO 20344 standardındaki zorunlu testlerden geçmiş, performansı yüksek kalitede malzemelerden yapılmış demektir.

İş Ayakkabıları Koruma Tablosu

Kısaltma Açıklama Ortalama Değer
WRU Suya dayanıklı saya 60 dakika sonunda su absorbsiyonu < %30
WR Suya dayanıklı ayakkabı İlk 15 dk. su penetrasyonu yok, 100 fleks’den sonra su penetrasyonu maks. 3 cm²
P Batma ve delinmeye dayanıklı ara taban > 1100 N
CI Soğuğa karşı termal ısı yalıtımı Sıcaklık azalması < 10°C
HI Sıcağa karşı termal ısı yalıtımı Sıcaklık artışı < 22°C
HRO Tabanın sıcağa karşı dayanımı 300 C temasta 60 sn. sonunda erime yok
A Antistatik ayakkabı Elektrik direnci 100 Kohm – 1000 Mohm aralığında
E Topuğun enerji absorbsiyonu > 20 J
AN Ayak bileği koruma > 20 kN
M Metatarsal koruma Darbe sonrası yükseklik > 40 mm
CR Kesilmeye karşı dayanım > 2.5
FO Hidrokarbonlara karşı dayanıklı taban Hacim artışı < %12

İş Ayakkabıları Güvenlik Kategorileri

EN-ISO 20345:2011 (200 J burun korumalı emniyet ayakkabıları)

Kısaltma Açıklama Değerlendirme
SB Temel Emniyet 200 jule kadar parmak koruması, Yağ dayanıklı dış yüzey.
S1 A+SB+E As ve SB ye ek olarak anti statik özellik ve tam enerji emici taban yüzeyi.
S1P A+SB+E+P As ve S1 ye ek olarak delinme dirençli orta taban.
S2 A+SB+E+WRU As ve S1 ye ek olarak suya karşı dirençli ve su geçirmez özellik.
S3 A+SB+E+WRU+P As ve S2 ye ek olarak delinmeye karşı güçlendirilmiş orta taban
S4 A+SB+E+P+WR (Tamamı polimerik ) 200 jule Parmak Koruması. Kauçuk veya polimer malzemeden üretilmiş (su geçirmez). Anti-Statik özellikler, Enerji Emici topuk alanı.
S5 A+SB+E+P+WR (Tamamı polimerik ) As ve S4 ye ek olarak delinmeye karşı güçlendirilmiş orta taban

EN-ISO 20346:2011 (100 J burun korumalı koruyucu ayakkabılar)

Kısaltma Açıklama Değerlendirme
PB SB 100 Joule Koruyucu burun + basınc dayanımı + 1000 Newton
P1 A+SB+E PB + Kapalı arkasım topuk + antistatik + enerji emici topuk
P1P A+SB+E+P PB + Kapalı arkasım topuk + antistatik + enerji emici topuk
P2 A+SB+E+WRU P1 + Saya kısmı su sızdırmaz ve emmez
P3 A+SB+E+WRU+P P2 + delinmeye dayanıklılık

EN-ISO 20347:2012 (Koruyucu burunsuz iş ayakkabıları)

Kısaltma Açıklama Değerlendirme
0B Yırtılmaya,aşınmaya,hidrokarbonlara,kaymaya dirençli, birleşik katmanlı;krom VI hariç,su buharı geçirgenlik ve ergonomik özellikli
01 A+E OB+Topuk kısmında enerji emme+Antistatik+Kapalı arka kısım (topuk)
02 A+E+WRU O1+Saya kısmı su sızdırmaz ve emmez
03 A+E+WRU+P O2+Delinmeye dayanıklılık+Girintili çıkıntılı dış taban (tırtıklı)

EN ISO 17249 Zincir Testere Direnci Standardı

Zincir testere ile kesilmeye dirençli koruyucu ayakkabılar (Orman,ağaç kesimi,vb.)
Sınıf 1: Zincir Hızı 20m/s
Sınıf 2: Zincir Hızı 24m/s
Sınıf 3: Zincir Hızı 28m/s

EN 15090 Standardı

İtfaiyecilere Özel Standart
Sınıf 1: Kauçuk ve polimer ayakkabılar haricinde deri ve diğer metaryallerden yapılan ayakkabılar.
Sınıf 2: Kauçuk ve polimer ayakkabılar.

EN 50321 Standardı

Alçak gerelim tesislerinde çalışmak için elektriksel yalıtımlı ayak giyecekleri. 
Bu standart 1000 Vac ’yı geçmeyen tesislerde enerji altında veya enerjili bölümlere yakın çalışmada kullanılan elektriksel olarak yalıtkan ayak giyeceklerini kapsar.

EN 61340-4-3 Standardı

Ayakkabılar için elektrik direncini ölçen test yöntemidir.
Bu standart elektrik direnci ölçüm teknikleri geçerli olmasına rağmen yalıtımlı ayakkabılar bu standart kapsamına dahil değildir.

EN ISO 11611

Kaynak ve ilgili işlemlerde kullanılan koruyucu giyecekler.
Bu standard, baş (başlıklar) ve ayaklar (tozluklar) dâhil, kullanıcının vücudunu korumak ve mukayese edilebilir tehlikelere sahip kaynak ile ilgili işlemler süresince giyilmek üzere tasarlanmış başlıklar, önlükler, kollar ve tozluklar dâhil koruyucu giyecekler için asgari temel güvenlik kurallarını ve deney yöntemlerini kapsar. Giyen kişinin kafasının ve ayaklarının korunması bakımından, bu standard sadece başlıklar ve tozluklar için geçerlidir. Ellerin korunmasına yönelik kuralları kapsamaz.

EN 12568

Ayak ve bacak koruyucuları.
Bu standard, KKD (örneğin EN ISO 20345, EN ISO 20346 ve EN ISO 20347 ile tarif edildiği gibi) ayakkabı bileşenleri olarak işlevini yerine getirmesi için amaçlanan ayakkabı burnu ve mekanik nüfuz etmeye dirençli takviyeler için özellikleri ve deney metotlarını kapsar.

EN 13287

Kayma direnci SRC iş güvenliği ayakkabılarında kayma standartlarına uygun olarak yapılan testlerde değerlerini karşılayan ürünler üzerinde SRC logosu ile işaretlenmiştir.

İş Ayakkabılarında Sağlık

  • İş ayakkabısı kullanımında en sık rastlanan sorun mantar enfeksiyonlarıdır. Ancak bu sorun çoğunlukla hijyen kurallarının bilinmemesi ve/veya uyulmamasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında çalışanların iş ayakkabısı giymekten kaçınmasında en önemli sebeplerden biri de ağırlığıdır. Bu sebeple iş ayakkabısı seçiminde ağır olmamasına (en fazla 1 kg/çift) dikkat edilmelidir.
  • İş ayakkabıları normal ayakkabıda olduğu gibi kişisel bir üründür. Temiz ve kuru çorapla giyilmesi tavsiye edilir.
  • Ayakkabı ve çoraplar tekrar kullanılmadan önce mutlaka kurutulmalıdır. Güvenlik ayakkabıları uzun süre giyildikleri için ayağımızı desteklemeli taban ve astarı ayağımızın konforunu sağlamalıdır.
  • İş ayakkabıları kullanırken gerek tabanına gerekse üst deriye bulaşan kirler ve diğer bulaşmış maddeler (yağ, kimyasal madde vb.) nemli bir bezle silinerek düzenli olarak temiz bulundurulmalıdır.
  • Ayakkabıların temizlenmesinde keskin aletler kullanılmamalıdır.
  • Ayakkabıların üstü kuruduğunda ve / veya belli aralıklarla uygun ayakkabı boya ve cilasıyla boyanmalıdır.
  • Herhangi bir nedenle ayakkabı çok ıslandığı zaman açık, serin ve iyi havalanan yerde kendiliğinden kurumaya bırakılmalıdır. Herhangi bir ısı kaynağından yararlanarak kurutulmaya çalışılmamalıdır.
Listeye geri dön

İlgili Yayınlar

İş Ayakkabıları Nasıl Seçilir?” ile ilgili 2 düşünce

  1. Elektrikçiler dedi ki:

    Hocam, biz elektrikçiyiz ve kullandığımız ayakkabı YDS’nin ELSP 1090 S3 olarak yazıyor. Bu ayakkabının elektrikçi ayakkabı olduğunu nasıl anlamalıyız. Bu ayakkabı çalışma şartlarımıza uyarmı? uymazsa hangi model ayakkabı kullanmalıyız. çalışma şartlarımız birebir elektrik kabloları ve inşaatlarda elektrik tesisatı çekim işleri yapıyoruz. Not: yanlış anlaşılmalara neden olmamak ismimizi vermek istemiyoruz. Ancak mail adresimiz sizde mevcut. geri dönerseniz bizleri aydınlatmış olursunuz. şimdiden teşekkür ederiz

    1. KARACA dedi ki:

      Merhaba; gerekli açıklamalar gönderildi. Mevcut kullandığınız ayakkabı S3 standardında olup A+SB+E+WRU+P özelliklerini taşır. Bu standarttaki ayakkabılar, genel olarak ağır sanayi ortamında uygun model iş ayakkabılarıdır. Tavsiyemiz yalıtkan ayakkabılar kullanmanız yönünde. Detaylar tarafınıza e-posta ile gönderildi. Kazasız çalışmalar dileriz. NİG Ekibi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.